Inuuffiisa ajornerulersinneqarnerat
Imarmiut najugaat ajornerulersinneqartarput uumasut imarmiut najugaat inuit iliuusiinit ileqquinillu ajornerulersinneqaraangata uumasunit najoruminaatsinneqalerlutik. Tamatumunnga pissutaasartut ilagaat mingutsitsineq, imartat kissakkiartornerat silallu pissusiata allanngoriartorneratigut syreqassutsip qaffappallaarnera, aalisartoqarpallaarnera immallu naqqanik aserorterineq. Ajornerulersitsinerit piffissami sivisuallaami ingerlaannaraangata uumasut najugariniagaralui nungulluinnarsinnaapput. Uumasut najugaat nungukkiartulersinnaapput immap ilaa aseruiffigilluinnarneqarsimagaangat allanngorsimagaangalluunniit naasunit uumasunillu tamaaniittaraluartunit najorneqarluarsinnaajunnaarlutik. Taamatut pisoqarsinnaavoq aatsitassarsiornerup, ikkanneriaanerup sineriammiluunniit sanaartornerup toqqaannartumik sunniuteqarneratigut.
Aalisarpallaarneq miluumasut imarmiut nerisariaqagaannut nungusaataasarpoq, aammali immami uumassusillit ataqatigiiaarnerannik oqimaaqatigiissutsimut akornutaasarpoq. Aalisakkat uumasorniat angisuut amerlavallaat pisarineqarnerat nerisariiaanut tamanut sunniuteqariartuaarsinnaavoq. Assersuutigalugu uumasut qaasuttut ikinnerulernerat artit immap naasuinik nerisallit amerleriarnerannik kinguneqarsinnaavoq, taakkulu qeqquaqarfissuarnik mangiaavallaarsinnaapput taamalu uumasut najugaat pingaarutillit taakku ajoqusersinnaallugit. Aalisariaatsit ilaat, soorlu qalunik kivisitsineq, immap naqqanik aseruatitsisarput. Tamanna immami uumassusillit assigiinngisitaarnerannut ajoqutaaginnarani aamma miluumasut imarmiut nerisassarsiorniartarnerannik uumaannarniarnerannillu ajornarnerulersitsivoq.
Naleqqiussat
[1] World Economic Forum. (2018, August 3). Only 13% of the world’s oceans are untouched by humans. https://www.weforum.org/stories/2018/08/new-map-shows-that-only-13-of-the-oceans-are-still-truly-wild/
[2] Marine Conservation Institute. 30×30: Protecting at least 30% of the ocean by 2030. Retrieved May 20, 2025, from: https://marine-conservation.org/30×30/
[3] OSPAR Commission. (2022, October 5). 11% of the North-East Atlantic is now protected. https://www.ospar.org/news/mpareport
[4] Akandil, C., Plekhanova, E., Rietze, N., Oehri, J., Román, M. O., Wang, Z., Radeloff, V. C., & Schaepman-Strub, G. (2024). Artificial light at night reveals hotspots and rapid development of industrial activity in the Arctic. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 121(44), e2322269121. https://doi.org/10.1073/pnas.2322269121
Nalunngiliuk…
- Nunarsuarmi tamarmi imartat 13%-iinnaat inunnit angallavigineqarsimanngitsuupput [1].
- Nunarsuaq tamakkerlugu naalakkersuisunit suliniutigineqarpoq 2030 nallertinnagu MPA-mik (imartanik innarlitsaaliuineq) pilersitsinikkut imartat eqqaasalu 30%-iinik innarlitsaaliuinissaq [2]. MPA naapertorlugu innarlitsaaliueriaatsit sumiiffinnut naleqqussagaasinnaapput.
- 2022-mi Atlantikup Avannamut Kangiatungaata 11%-ia innarlitsaaliugaavoq [3].
- Silap pissusiata allanngoriartornera ilutigalugu suliffissuaqarnerit inuillu suliaat allat Avannaani annertusiartornissaat ilimagineqarpoq [4].
Oqallinneq
Immami tatsinilu tukertitsiviit aalisarpallaartoqartarneranut aaqqiissutissaappat nungusaataanngitsut, imaluunniit immami uumassusillit ataqatigiiaarnerannut iluaqutaanatik ajornartorsiutinik amerlanernik pilersitsippat?



















































































































