Silap pissusaata allanngoriartornera
Issittoq sumiiffinnit allaninngarnit kiatsikkiartupallanneruvoq, tamatumunngalu pissutaanerpaavoq ineriartorneq “Issittumi sakkortusiartornertut” taaneqartartoq. Ilaatigut tamanna Issittumi sikkorluttalerneranut pissutaavoq. Imaq sikugaangat albedo qaffasittarpoq, tassa immami siku seqerngup qinnguaanik (kiammik) annertuunik avataarsuanut utertitsisarpoq. Siku aakkiartortillugu seqerngup nukinga utertinneqartartoq annikilliartorpoq taamalu kissakkiartortoqarnerulerluni. Aammattaaq aput sermillu aakkiartortillugit taarnerusumik qalipaatillit, soorlu imaq nunalu, saqquminerulertarput. Taakkua albedoqassusiat appasinnerummat kiammik tigooraanerupput, suli kiatsikkiartortoqarneruleranik kingunilimmik. Tamanna feedback loop-imik positiviusumik, Issittumik suli kissakkiartornerulersitsisartumik, pilersitsisarpoq.
Naleqqiussat
[1] Rantanen, M., Karpechko, A. Yu., Lipponen, A., Nordling, K., Hyvärinen, O., Ruosteenoja, K., Vihma, T., & Laaksonen, A. (2022). The Arctic has warmed nearly four times faster than the globe since 1979. Communications Earth & Environment, 3(1), 168. https://doi.org/10.1038/s43247-022-00498-3
[2] Kovacs, K. M., Lydersen, C., Overland, J. E., & Moore, S. E. (2011). Impacts of changing sea-ice conditions on Arctic marine mammals. Marine Biodiversity, 41(1), 181–194. https://link.springer.com/article/10.1007/s12526-010-0061-0
[3] Duengen, D., Burkhardt, E., & El-Gabbas, A. (2022). Fin whale (Balaenoptera physalus) distribution modeling on their Nordic and Barents Seas feeding grounds. Marine Mammal Science, 38(4), 1583–1608. https://doi.org/10.1111/mms.12943
Nalunngiliuk…
- Issittoq nunarsuarmi sumiiffinni allaninngarnit minnerpaamik marloriaammik kiatsikkiartupallanneruvoq, misissuinerillu ilaat naapertorlugit sisamariaammik kiatsikkiartupallanneruvoq [1].
- Silap pissusiata allanngoriartornera toqqaannartumik (imartat kissakkiartorneratigut, immap sikkorlulerneratigut) toqqaannanngitsumillu (imaq sikulluartarunnaarmat inuit allanik sammisassaqalerneratigut, nerisariiaat allanngorneratigut) sunniuteqarpoq
- Silap pissusiata allanngoriartornera artinut sikusarneranik pinngitsuuisinnaanngitsunut (soorlu ussunnut qilalukkanullu qernertanut) sakkortuumik sunniuteqassaaq, artinulli imartani issittup kujataatungaani ingerlaartartunut (soorlu tikaagulliusaanut) sunniuteqarluarsinnaavoq avannarparterlutik ingerlaartarfitik annertusisissinnaagamikkit [e.g., 2, 3].
Oqallinneq
Nunap inuii sineriannilu najugallit silap pissusiata allanngoriartorneranit sunnigaasartunut siullernut ilaapput, naak gassinik kissattoorutinik aniatitsinerat annikikkaluaqisoq. Nunat gassinik kissattoorutinik aniatitsinerusut akisussaatinneqartariaqarpat?





















































































































