Aarluarsuk qaqortumik siggulik
- Kjafthvitur springari
- Hnýðingur, blettahnýðir
- Hvitnos, kvitnos, springer
- Hvidnæse
- White-beaked dolphin
Aarluarsuit qaqortumik siggullit Atlantikup Avannarliup imartaani nillertumi tamatumalu kujataatungaani uumasuupput. Sukkasuumik nallorissuupput umiatsiallu maliarsutsigut ingerlaarajullutik. Aarluarsuit taakku 5-30-kkaarlutik ingerlaaqatigiikkajupput, aammali ingerlaaqatigiit 1000-init amerlanerusut takuneqarsimapput! Nukittugamik, najungasumik naparutaqaramik, aamma qernertunik, qaqortunik qasertunillu qalipaateqartiteramik ilisariuminartuupput, aarluarsuusorineqartarpulli qaqortumik siorallit. Aarluarsuit qaqortumik siggullit aarluarsunnit allanit avannarpasinnerusarput imartallu avannarpasissut ilarpassuini nalinginnaanersaallutik.
Aarluarsuit qaqortumik siggullit imartani nillertuniinnissamut naleqqussarsimapput, imaq sikusimasoq taakkununnga navianartorujussuusinnaavoq. Ilaannikkut sikunik katinngasunik ingerlaartoqaraangat anersaarniarlutik puineq ajulersinnaasarput. Tamatuma kinguneranik ajoraluartumik ilaannikkut ipisinnaasarput sikulluunniit akornanni tattoqillutik toqusinnaasarlutik. Svalbardimi aarluarsuit ingerlaaqatigiit ataatsit ingerlariaqqinneq ajuleqqasut nannunit nerineqarsimapput [1]. Newfoundlandip eqqaani 1979-ip 1991-illu akornanni aarluarsuit sikut katinngasut akornanni ingerlariaqqinneq ajulerneri 29-t nalunaarsorneqarsimapput aarluarsuillu 350-it pallillugit toqusimallutik [2].
Aarluarsuit qaqortumik siggullit umiatsiat maliarsutsigut ingerlaartut takuneqarajupput. Taamaaliortarnermikkut nukitik sipaarsinnaavaat [3,4], takuneqarajuppulli aallartiffimminnut uteqqaartartartut [5], tamatumanngalu erserpoq taamaalioraangamik pinnguarnerusarunartut. Allaat aarluarsuit qaqortumik siggullit takuneqartarsimapput arferit annerit, soorlu tikaagulliusaat, akornusersoraat pinnguarfigisinnaasaminnik maliarsuliorlutik sukkanerusumik ingerlaarniassammata.
Naleqqiussat
*Aarluarsunnik qaqortumik siggulinnik aarluarsunnillu pisat Kalaallit Nunaanni ataatsimut nalunaarutigineqartarput
[1] Aars, J., Andersen, M., Breniėre, A. et al. (2015).White-beaked dolphins trapped in the ice and eaten by polar bears. Polar Research, 34, 26612. http://dx.doi.org/10.3402/polar.v34.26612
[2] Dong, J. H., Lien, J., Nelson, D. et al. (1996). A contribution to the biology of the white-beaked dolphin, Lagenorhynchus albirostris, in waters off Newfoundland. Canadian Field-Naturalist,110, 278–287. https://doi.org/10.5962/p.357452
[3] Fiori, L., Davis, R.W., Würsig, B., & Orbach, D.N. (2024). Energetic savings of bow-riding dolphins. Scientific Reports, 14, 30056. https://doi.org/10.1038/s41598-024-81920-y
[4] Williams, T., Friedl, W., Fong, M., Yamada, R.M., Sedivy, P., & Haun, J.E. (1992). Travel at low energetic cost by swimming and wave-riding bottlenose dolphins. Nature 355, 821–823. https://doi.org/10.1038/355821a0
[5] Würsig, B., Thewissen, J. G. M., & Kovacs, K. M. (Eds.). (2017). Encyclopedia of marine mammals (3rd ed.). Academic Press. https://doi.org/10.1016/C2015-0-00820-6
Nipi uannga: Marianne Rasmussen, University of Iceland
Aarlerinartorsiortitsisut
Ilisimatusarneq
Aarluarsuit qaqortumik siggullit tamarmik qaqortunik siggoqarpat?



















































































































